Aforyzmy

 

 

   Wszystkie drogi prowadzą do celu, lecz mój cel nie istnieje. Nieistnienie celu jest celem samym w sobie.

 

   Bezcelowość to zadanie nie do spełnienia. Samo jego postawienie staje się celem.

 

   Życie to cel ruchomy. Każdy strzał jest chybiony, z wyjątkiem ostatniego. Ale zwykle nie pada on z naszej ręki.

 

   Ernest Hemingway - człowiek, pisarz i myśliwy, który nie spudłował do końca.

 

   Unikanie przykrości i korzystanie z życia nie jest przestępstwem. Ale może być karą.

 

   Ludzie, przy bliższym poznaniu, zwykle tracą ów fascynujący blask, który emanuje z nich, gdy są dla nas wielką niewiadomą.

 

   Mężczyzna w moim wieku powinien robić tylko to, co wypada. Być odpowiedzialny – jak polski polityk, poważny – jak ksiądz przy spowiedzi, oddany sprawie – jak zatroskana o własną karierę Hillary, umieć umacniać wielkomocarstwowość ojczyzny i wymachiwać szabelką na księżyc – jak wszechstronnie utalentowany politycznie, ułańsko odważny Jarosław K, znać odpowiedzi na wszystkie pytania, które mogą zostać mu zadane – jak GWB, mieć dobrą opinię, opinię człowieka zrównoważonego – jak Janusz P, dostć prezydencki order od brata łaty Ola... Podobno nie spełniam żadnego z tych warunków. Cholernie trudno być prawdziwym mężczyzną! Chciałbym być dzieckiem i trochę porozrabiać, pod fontanną – i gdzie indziej, dać ostro czadu tu i tam, ale cicho, sza..., lepiej dla mnie, żeby nikt się o tym nie dowiedział...

   Współczesny Homo McSapiens prawdopodobnie kiedyś sam skróci się o nafaszerowaną koką czachę, próbując bezskutecznie spełnić swój szalony sen o bezwzględnej dominacji nad otaczającym go światem i przyrodą.

   Życie jest takie proste i tak skomplikowane. Z jednej strony są w nim marzenia, stłoczone ponad miarę w poczekalni naszego serca. Z drugiej strony rozpierają się, pewne swego, codzienne obowiązki względem  zewnętrznego świata, w którym egzystujemy z dnia na dzień. Te drugie przeczą tym pierwszym, spychają je coraz głębiej, w najbardziej czułe przedsionki. Przeciążone marzeniami serce załamuje się i ekspediuje je na śmietnik ludzkich pragnień. Czasem słyszymy, że komuś pękło serce. Należało do człowieka, który zachował się bardzo lekkomyślnie i nie pozbył się marzeń. Wygrywają – i to na krótko – tylko straceńcy, którzy postawią wszystko na jedną kartę.

   Walka o codzienne przetrwanie, o utrzymanie się na powierzchni, o dotrzymanie kroku idącej wciąż karawanie, absorbuje całe nasze siły, a tym, którzy zastanawiają się nad odległym celem tej mozolnej wędrówki, przynosi często frustrację i niepokój. Niewielu dostrzega, że przymusowy udział w tej nieustannej, bez głośnych fanfar, mrówczej batalii, to najcenniejsze, najbardziej heroiczne i doniosłe zdarzenia w życiu. I nieważne, że jest to droga, na której od pierwszego kroku, stoimy na straconej pozycji przed przeciwnikiem, którego intencji do końca nie rozumiemy, a przynajmniej niektórzy z nas tak uważają, nie zgadzając się z ostatecznym wynikiem konfrontacji.

   W bitewnym zgiełku życia nie wszystko ulega zniszczeniu. Pozostają znaki naszych zmagań, ślady naszych stóp na szlaku wielkiej wędrówki, po których kroczą dalej ci, którzy jeszcze toczą ten nierówny bój. Jak długo już trwa ta niekończąca się odyseja homo erectus, nikt tego tak naprawdę nie wie. Jak długo trwać będzie? Na to pytanie jeszcze trudniej dać jakąś logiczną odpowiedź. To, co jest pewne, to fakt, że na długi, trudny marsz w karawanie i samotną walkę, jesteśmy skazani. Przeciwnik jest bezwzględny, chociaż fair. A my zwykle jesteśmy, nie do końca świadomymi, jego ofiarami.

Ma to tylko swoje dobre strony dla przeciętnego zjadacza chleba. Nieświadoma klęska nie tylko, że nie boli, to jeszcze uważana jest za zwycięstwo niezniszczalnego ducha nad kruchą materią ciała. I pomyśleć, że są tacy, którzy wciąż nie wierzą, że żarliwa wiara potrafi czynić cuda!

    Budynki, chociaż znacznie zmienione, przebudowane, drzewa przy alei – coraz większe, wyższe i rozłożystsze – oto co trwa, pozostaje, pomimo upływu czasu. Odchodzą ludzie. Ludzie przychodzą, są między nami, mija jakiś czas wyznaczony im na bycie wśród nas i muszą odejść. Czas bycia domów i drzew jest znacznie dłuższy. Domy i drzewa, w porównaniu z ludzkim losem, są wieczne. Ale ich wieczność też przemija. Pozostaje nieuchwytny czas. Czas – oto wieczność bezwzględna! Niezależnie od tego, jaki by był – dobry czy zły.

   Czas jest jak powietrze i czysta próżnia, jak światło i przestrzeń, jak dzień i noc. Czas jest, był, będzie, nie ma początku i końca. Jest nieskończonością, której początek, jeśli w ogóle można użyć tego słowa w odniesieniu do czasu, jest odległy od teraźniejszości o następną nieskończoność.

   Ale co to jest prawda? Czy istnieje coś takiego jak prawda? Prawda przekazywana przez ludzi nigdy nie jest bezstronna. Ludzie nie potrafią powstrzymać emocji, język to perfekcyjny kreator iluzji.

   Wątpliwości nie przychodzą od razu. Na początku są niezauważalne, jak pierwsze jaśniejsze włosy na skroniach, jak nieliczne krótkie zmarszczki wokół oczu, wciąż pewnie patrzących w przyszłość. Mało widoczne, nieistotne, jest ich przecież tak niewiele. Nie zwraca się na nie uwagi, nie widać ich na fotografiach. To nasze ciało chce zawrócić czas. Zacząć wszystko od początku. Jeszcze raz. Dać sobie jeszcze jedną szansę. Zmuszone do samoograniczeń wpada w panikę. Kim my właściwie jesteśmy? Mamy ciało i podobno coś więcej. To coś nie wiadomo, czy istnieje. Jedni twierdzą, że tak. Inni, że nie. To coś ma być niezależne od ciała. Ciało i to coś. Nazywa się to duszą i ma niematerialną postać. Ale przecież postać to coś materialnego, przynajmniej według semantyki języka. Jestem cholernie materialny. Myślenie jest materialne. Niematerialna dusza wynika z myślenia, jej pojęcie powstaje w procesie myślenia. Materialny wysiłek myśli ma stworzyć antymaterię, czyli duszę. Nie trzyma się to kupy, a tylu ludzi w to wierzy. Cud materialnej wiary – niematerialna dusza!

   Życie często składa się z pytań bez odpowiedzi. Gdy wracam po południu z pracy, mijam ludzi zmierzających w drugą stronę. Spotykam ich prawie codziennie. Znam już ich twarze, ich sylwetki na pamięć, oni rozpoznają mnie, gdy zbliżamy się do siebie, ale to wszystko, co nas łączy. Podobne myśli, podobne pytania bez odpowiedzi. Anonimowi przechodnie z ulicy, bezludne wyspy w bezimiennym tłumie dużego miasta. Samotność istoty ludzkiej jest jak nieuleczalny nowotwór, otrzymany w genach. Zapadamy na nią, zanim jeszcze świat odnotuje naszą obecność.

   Samooszukiwanie jest jedną z niewielu rzeczy, które udało się nam opanować do perfekcji.

 

Kiedyś, gdy nie kamienowano demokracji

 

To zdarzyło się naprawdę:

chleb od Wołowca,

masło od bab z rynku,

mleko w szklanej butelce,

pasztetowa i salceson od Koguta na hali,

chwilówki bez odsetek od sąsiada.

 

W Olszynkach dopuszczano do zechcyka

dysydentów z Baranówki,

kajaki wyprzedzały fale Wisłoka,

Staszek Nitka zapraszał na mostek kapitański,

podchody na Lisiej Górze kończyły się

zawieszeniem broni

i rwaniem orzechów laskowych

z żołnierzami nieprzyjacielskiej armii.

 

Na "kamyczkach" dziewczyny

z trzeciego ogólniaka

oddawały się

chłopakom z mechanika,

rzeka skrzętnie obmywała ich ciała,

odpuszczała grzechy niepopełnione.

 

W Zorzy i Apollo na westernach

najlepiej wychodziły koniki,

w Kosmosie Antek bez oczu

grał jak z nut Fryderyka,

Markiz recytował z niczego

poemat o Baldachówce,

obserwowano ciała nie niebieskie,

zmawiano się na Sylwestra.

 

 

Na "poczcie" Nalepa odkrywał bluesa,

Kajtek sprawdzał listę obecności na 3 Maja -

nie brakowało żadnego joannity -

zamach na przewodnią bezsiłę narodu

wisiał w powietrzu,

w barze mlecznym na ruskie

z kefirem z Trzebowniska

ustawiała się kolejka.

 

W sklepie meblowym przy Reja

trzymano wartę

już dwa tygodnie,

sypialnie z Rumunii,

segmenty Bieszczady

mogły przyjść w każdej chwili.

 

Rewolucja odradzała się na Południu,

nadchodził czas czarnych Jakobinów,

na Północy zima trwała w najlepsze,

dziadek Mróz taszczył pomarańcze od Fidela,

w kościołach przesłuchiwano Chrystusa,

pierwsi poganie schodzili do katakumb...

 

Wymyślono Demokrację,

by Historia zatoczyła się,

oddano ludziom to, co właśnie odrzucili -

deklaracje na bilbordach

i słowa, za które

nikt nie podniesie rękawicy...

 

Nowi spiskowcy jeszcze mają

w zapasie kilka enter,

jeszcze nie stoją przed zamkniętą bramą,

kiedyś, jak ojcowie ich ojców,

wyjdą na ulice w sierpniowy dzień,

będą kamienować Demokrację,

postulaty nie zostaną postawione...

 

 

 

 

 

 

Wielkie otwarcie

   Tam, gdzie kiedyś stał hotel, z niebiańskim Piekiełkiem i kultowym striptizem w wykonaniu najprawdziwszych lasek z peerelu, niejaki RP - biznesman, jak napisały Nowiny, otworzył nowy Plac Balcerowicza i nazwał go Galerią.

   Wieść o otwarciu ekskluzywnego balcerka dotarła pod okoliczne strzechy i lud Najciemniejszej III RP, zaopatrzony należycie w chwilówki, odpalił swoje rzęchy i karnie zameldował się w kolejnej hurtowni niejakiego RP - biznesmana, jak napisały Nowiny, naprzeciwko Najbardziej Ukochanego Pomnika WC, aby pokłonić się Panu Inwestorowi.
   Ale jak to lud, zapracowany i nieokrzesany, nie miał czasu się domyć,  wparował na pańskie pokoje w zafajdanych gumowcach prosto ze stajni, zostawił  duże gie na posadzkach i w kasach, podprowadził papier toaletowy, rozpieprzył kilka chińskich klamek w wychodkach i obsikał pisuary.
  - Dokładnie - zgodził się ze mną znany w Rze harmonista, występujący gościnnie na Dołowej, niejaki Ha, który także przyszedł się załatwić.

                                                                                  Edward Bolec

Puste miejsca

   Śmierć człowieka pozostawia próżnię, która już nigdy, nikim i niczym, się nie wypełni. Coraz więcej takich pustych miejsc dookoła mnie. Niedawno odszedł pisarz. Znałem go, przy okazji sporadycznych spotkań, zamieniałem z nim czasem kilka słów. Dostałem nawet od niego książkę, tomik wierszy. Zamierzałem ją przeczytać, a potem porozmawiać z nim o jego twórczości, powiedzieć mu, co sądzę o tej poezji. Ale nie zabrałem się do lektury, może czytałem coś innego i dlatego odłożyłem tę książkę na później, a następnie o niej zapomniałem, a może od razu pomyślałem, że przecież jeszcze zdążę zapoznać się z jego poetyką i kiedyś pogadam z nim o oryginalnych i zaskakujących metaforach, z których był znany, o jego charakterystycznej składni, niezwykłym słowotwórstwie, o powieści, nad którą podobno pracował.

   Nigdy do tej rozmowy nie doszło. Spóźniłem się. Nagle zachorował, zdawało się, że na niegroźną dolegliwość, jak z początku uważali lekarze, miał wrócić ze szpitala po kilku dniach, lecz najpierw zatrzymano go tam na dłużej, a gdy go wreszcie wypisano, rodzina, przyjaciele i znajomi spotkali się tylko po to, by się z nim ostatecznie pożegnać.
   Z całkiem przyziemnych powodów, ktoś zapomniał do mnie zadzwonić, wysłać maila, nie powiadomiono mnie o jego nagłym odejściu, nie pojechałem na pogrzeb, nie znalazłem się wśród osób idących w kondukcie za trumną, nie byłem nawet wtedy myślą z jego osobą. O wszystkim dowiedziałem się ex post, z internetu, gdzie na jednej ze stron zamieszczono informację o nieoczekiwanej śmierci poety.
   Minęło wiele miesięcy, czasem przychodzi do mnie, przybywa nieoczekiwanie, tak jak teraz. Widzę jego postawną sylwetkę, wysokiego przystojnego mężczyznę, na pewno podobał się kobietom, przypominam sobie ten moment, gdy zobaczyłem go po raz ostatni, na głowie miał duży kowbojski kapelusz i mocnym, swobodnym głosem pozdrawiał wszystkich, także mnie, wchodzących na salę w osiedlowym domu kultury "Karton" w Rze. Przemknęło mi wtedy przez głowę, że do tej pory nie znam jego wierszy, a on, jakby usłyszał moje myśli, bo w chwilę potem podarował mi swoją książkę, właśnie tamten tomik wierszy.
   Do dzisiaj go nie przeczytałem. Nie usprawiedliwiam się, nie czuję też żadnego dyskomfortu z tego powodu. Życie to jedno pasmo niedokończonych spraw, nie spełnionych planów, zobowiązań, także wobec samego siebie. Przybywa tylko pustych miejsc.

                                                                                           Edward Bolec

Ruchomy cel

 

   Chodzę po mieście bez celu. Moje chodzenie jest wolne od celu. Mogę pójść tam, albo stanąć tu. Albo jeszcze gdzie indziej. Ale nie każde miejsce celnie spełnia mój bezcelowy chód.

   Wszystkie drogi prowadzą do celu, lecz mój cel nie istnieje. Nieistnienie celu jest celem samym w sobie.

   Bezcelowość to zadanie nie do spełnienia. Samo jego postawienie staje się celem.

   Bezcelowe życie. Już słyszę, jak kiedyś te słowa padną w rozmowie na mój temat. Właściwie to już tu i ówdzie celują w tym niektórzy.

   Deklaruje wyborcom cele, które chce osiągnąć w ich imieniu. Celem najpierwszym, o którym milczy, jest jego pozycja. Dla osiągnięcia jej poświęci każdy, nawet najwyższy cel.

   Celuje w wyborców i odpala wszystko, co posiada, wali w nich całą amunicją, a oni tego nawet nie zauważyli, że zostali namierzeni i celnie ostrzelani.

   Trafiony, zatopiony, to ten, kto nie zrobił w porę uniku i "dostał".

   Wszystko, co robisz, jest bezcelowe, zawołała. Jeden bezcel mniej, pomyślał,  mierząc do niej.

   Żołnierz celuje lub jest na celu, czyli na muszce.

   Cel nawinął mu się sam, nie mógł spudłować.

   Można mieć celujące stopnie, celujące wyniki, celować w celowości celów, być celerem, a jednak sobie nie celnąć, minąć się z celem.

   Nie masz cylu krokodylu, boś za stary, nie masz pary - tak kiedyś krzyczały na siebie dzieci obrzucając się niecelnie kamieniami.

   Cel! Pal! - powiedział celująco Daniel Olbrychski w filmie "Bitwa pod Wiedniem".

   Życie to cel ruchomy. Każdy strzał jest chybiony, z wyjątkiem ostatniego. Ale zwykle nie pada on z naszej ręki.

   Ernest Hemingway - pisarz, myśliwy i człowiek, który nie spudłował do końca.

   Cel uświęca środki - napisał Nicolo Machiavelli do Cezara Borgii, syna papieża Aleksandra VI. Sam nie stosował się do stworzonej przez siebie zasady. Został oskarżony o spisek, uwięziony i torturowany.

   Makiawelizm stał się najcelniejszą doktryną polityczną. Nieprzestrzeganie jej wystawia polityka na łatwy cel i pewny odstrzał.

  

Cudowne ocalenie

Ludzie! Rodacy! To mógł być Polski Armagedon! Powtórka Smoleńska i Katynia razem wziętych! Ale jeszcze raz zdarzył się Cud Nad Wisłą! ABW miała widzenie i stanęła na wysokości! O włos stanęła!

Nasz prezydent - Ojciec Narodu, nasz premier - Czysta Polska Inteligencja, nasza marszałka Sejmu - Matka Polka, nasz marszałek Senatu - Najurodziwszy Chłopak znad Wisły, oni wszyscy i wielu innych równych Szczerym Patriotyzmem tamtym Patriotom - mogli oddać życie za Sprawę Największą, polec na Polu Chwały pod murami Sejmu na Wiejskiej, inaczej Peeselowskiej

Niejaki Brunon K., najprawdziwszy z najprawdziwszych naukowców - terrorystów, nabył na wolnym rynku 4 tony saletry i zamierzał rozsiać ją pod polskim Parlamentem i w ten oto barbarzyński sposób, obcy naszej chrześcijańskiej naturze, uczynić nas sierotami i pogrążyć w totalnej żałobie, aż do skończenia świata Majów.

Ale mu się nie udało! Chłopcy z ABW korzystając z podręcznika ABC walki z terroryzmem podrzucili mu kukułcze jajo, które wykukało, co jest grane, powiedziało: Nie ze mną te numery, Brunon i teraz chłopcy z ABW już nie muszą starać się o przydział dodatkowych dewiz od ministra finansów na zakup materiałów biurowych, ponieważ Brunon K. z radością i za friko przekazał im swój wartościowy arsenał.

W nagrodę chłopcy z ABW zaproponowali mu wspólne i bezterminowe bezpłatne wczasy w najlepiej strzeżonym rządowym ośrodku uzdrowiskowym, których rzecz jasna nie odmówił, w myśl znanego polskiego przysłowia, że darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby.

Tymczasem dziennikarze, media, politycy, a nawet ludzie z najdalszych bieszczadzkich wiosek dyskutują, czy na wspólnych wczasach z Brunonem K. chłopców z ABW nie powinny zastąpić dziewczyny z ABW. Racje światopoglądowe i praktyczne są podzielone mniej więcej po równo wśród dyskutantów i pewnie władze zdecydują się wysłać do rządowego domu uzdrowiskowego delegację koedukacyjną.

                                                            

Opowiadania

Szary odcień szarości

   Idziesz szary człowieku, szarym chodnikiem szarej ulicy szarego miasta. Szare miasta są wszędzie. Wokół  ciebie idą inni ludzie, też szarzy, z szarym na twarzach wyrazem. Idziesz i patrzysz w szare ich oblicza, w szare przedsiebie, w szare niebo; szare wróble i gołębie lecą w szarą dal, szare mury w szarości stojących wieżowców szczerzą do ciebie szare kły.

   Szarą ulicą szare auta szorują szary asfalt, a w nich szarzy ludzie jak ty, z szarą prędkością jadą do swych szarych biur i  szarych obowiązków. Szare chmury obnażają szary świt, który niesie szarą zapowiedź szarego dnia. Szary bóg patrzy zrezygnowanym, szarym okiem na twoją szarą dzisiejszość i szarzej objawiającą się szarą jutrość.

   Idziesz pogrążony w szarości swego szarego przeznaczenia. Jeszcze jeden szary poranek, szary dzień, szary tydzień, szary miesiąc, szara wieczność. Szare słowa, szare okrzyki, szare nadzieje, szare plany, szary seks z kimś równie szarym jak ty... W twoim szarym życiu wszystko jest tak perfekcyjnie szare, że ogarnia cię szara radość spełnienia się w swej szarej egzystencji .

   Kładziesz się spać, szarym wieczorem, w szarym łóżku, po długim szarym dniu, pełnym szarych spraw. Zamykasz  szare oczy czekając na sen, który przychodzi po szarej chwili i jest płytki i szary, jak kałuże szarej wody na szarych chodnikach szarych ulic twojego szarego miasta.

   Idziesz szary człowieku i szarość twoja rośnie z każdym twoim szarym krokiem i już nie można nawet odróżnić twojej szarej postaci w szarym dookoła, już nie wiadomo kim jesteś, może jesteś szarym mężczyzną, może szarą kobietą, może już ani jednym, ani  drugim, jesteś potęgującą się szarością, wewnątrz siebie i na zewnątrz. Za chwilę zszarzejesz w tej szarości, szarość w szarości stanie się szarością totalną, nie do odróżnienia.

                                                             

                    Edward Bolec

                    Boston, maj 2005